نکات مهم در محاسبه، طراحی، اجرا و نظارت بر اجرای سیستم توزیع آب مصرفی در ساختمان

در اجرای سیستم توزیع آب و آبرسانی در ساختمان ها، موارد زیادی باید رعایت شود که در متن زیر به ۳۵ نکته مهم در توزیع آب مصرفی که باید بدانید، اشاره شده است.

این نکات برگرفته از کتاب مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان (تاسیسات بهداشتی) می باشد و علاوه بر طراح و ناظر تاسیسات، می بایست مجری تاسیسات ساختمان هم از آن آگاهی داشته باشد.

  • - حداکثر سرعت مجاز آب در کلکتورهای آب سرد و گرم ۴ فوت بر ثانیه، معادل ۱٫۲ متر بر ثانیه می باشد.

  • - در اجرای لوله کشی، می بایست شرایط و امکان سرویس و نگهداری و در صورت لزوم، انجام تعمیرات به سهولت دیده شود.

  • - هیچ یک از شیرها، مطلقا نباید در اجزای سازه ساختمان و یا در کف دفن شود.

  • - در صورت عبور لوله های تاسیساتی از دیوار، کف، سقف و تیغه باید از داخل قلاف با قطر حداقل ۲۰ میلی متر بزرگتر از قطر لوله ها اجرا شود.

  • - در صورت اجرای لوله های پلیمری، این جنس لوله ها نباید در معرض تابش مستقیم نور خورشید بوده و در صورت دفن ، امکان تغییرات طول برای آن باید فراهم باشد.

  • - حداقل قطر اسمی لوله های آبرسانی لوازم بهداشتی مختلف " ۳/۸ برای روشویی و بیده و حداکثر " ۱ برای توالت با فلاش والو می باشد.

  • - حداکثر فشار آب در پشت شیرهای آب مصرفی در حالت سکون آب نباید از ۴ بار بیشتر باشد.

  • - در صورتی که فشار آب بدون جریان پشت شیرهای آب بهداشتی از ۴ بار بیشتر باشد، می بایست از طریق شیرهای فشار شکن و یا طرق دیگر به پایین تر از ۴ بار یا هر فشاردیگر بر حسب نیاز کاهش داد.

  • - حداقل مقدار جریان و حداقل فشار آب در پشت شیرهای لوازم بهداشتی در جدول زیر آورده شده است:

  • - حداکثر مقدار جریان و حداکثر مقدار فشار آب در پشت شیرها و لوازم بهداشتی در جدول زیر آورده شده است :

  • - برای کاهش در ایجاد ضربه قوچ احتمالی، علاوه بر اجرای اصولی و کاهش شکستگی در مسیر آبرسانی با استفاده کمتر از اتصالات زانویی و اتصالات ۹۰ درجه تا حد امکان، می بایست سرعت جریان آب نیز در لوله کشی توزیع آب مصرفی کنترل شود.

  • - محدوده دمایی آب گرم مصرفی از ۴۰ درجه سانتیگراد تا ۶۰ درجه سانتیگراد می بایست کنترل شود. مگر در ساختمان هایی با کاربری خاص (مهد کودک، دبستان، آسایشگاه ها و ...)

  • - در لوله کشی لوله فولادی گالوانیزه تا قطر " ۲ شیرها می بایست از نوع برنج یا برنز مخصوص با اتصال دنده ای باشند، از قطر " ۱/۲-۲ تا " ۴ می بایست از نوع برنج یا برنز مخصوص با اتصالات دنده ای و یا از جنس چدن با اتصالات فلجی و قطر " ۵ و بالا تر می بایست از نوع چدن با اتصالات فلنجی باشد.

  • - فلنج های به کار گرفته شده در لوله کشی فولادی گالوانیزه می بایست از نوع چدنی با چدن چکش خوار و یا فولادی گالوانیزه مخصوص اتصال دنده ای باشد.

  • - اتصالات در لوله کشی فولادی گالوانیزه تا قطر " ۲ می بایست از نوع دنده ای ، " ۱/۲-۲ الی " ۴ از نوع دنده ای یا فلنجی و در سایز بیش از " ۴ از نوع فلنچی باشد.

  • - خم کاری لوله های گالوانیزه مجاز نیست.

  • - مواد آب بندی باید فقط بر روی دنده های خارجی استفاده و اضافه گردد.

  • - تغییر سطح مقطح داخلی در اتصالات لوله کشی نباید ناگهانی باشد.

  • - در لوله کشی غیر فلزی، نوع و محل بستها برای تامین شرایط انبساط و انقباض لوله ها، باید طبق دستور العمل کارخانه سازنده اجرا شود.

  • - در صورت اتصال لوله آب به مخازن، دستگاه ها، شیرهای قطع کن و موارد مشابه می بایست از اتصال بازشو مانند مهره ماسوره و یا فلنج استفاده کرد.

  • - فاصله مهره ماسوره و یا فلنج مذکور در آیتم قبل، نباید بیشتر از ۳۰ سانتی متر باشد.

  • - شیرهای قطع و وصل و یا تنظیم فشار و موارد مشابه می بایست در دسترس بوده و قابلیت تعمیر و یا تعویض به سهولت را داشته باشد.

  • - در ساختمان های با بیش از ۴ طبقه و یا بیش از ده واحد آپارتمانی، باید مخزن ذخیره آب با گنجایش دست کم ۱۲ ساعت مصرف، بر اساس ۱۵۰ لیتر برای هر نفر در شبانه روز پیش بینی شود.

  • - نصب مستقیم پمپ و یا بوستر پمپ آبرسانی بر روی لوله انشعاب آب شهر مجاز نمی باشد.

  • - اتصال مستقیم بین لوله کشی آب آشامیدنی و آب غیر آشامیدنی و یا لوله کشی آب گرم، مجاز نمی باشد، مگر با نصب لوازم مورد تایید که از برگشت آب جلوگیری کند.

  • - حداکثر دمای کار طراحی شبکه لوله کشی آب گرم مصرفی ۶۰ درجه سانتیگراد می باشد.

  • - حداکثر فشار طراحی شبکه لوله کشی آب گرم مصرفی باید ۱۰ بار ( ۱۰۰ متر ارتفاع آب ) باشد.

  • - حداقل برای جلوگیری از اتلاف انرژی و از دست رفتن حرارت لوله های آب گرم مصرفی و برگشت آب گرم مصرفی از محل تولید تا مصرف آب گرم می بایست از عایق حرارتی با ضخامت لازم بهره گیر کرد که در جدول زیر به یک نمونه از آن اشاره شده است:

  • - اتصال لوله آب گرم مصرفی به لوازم بهداشتی که مصرف کننده آب گرم هستند باید به شیر طرف چپ باشد.

  • - ظرفیت منبع ذخیره آب گرم (و یا آب گرم کن) برای هر نفر در یک واحد مسکونی باید حداقل ۳۷٫۵ لیتر در نظر گرفته شود.

  • - حداکثر فشار کار مجاز منبع ذخیره آب گرم (ویا آب گرم کن) باید ۱۰ پاسکال باشد و شیر اطمینان دمایی باید حداکثر در ۹۹ درجه سانتیگراد تخلیه کند.

  • -هنگام آزمایش نشت یابی لوله کشی توزیع آب، می بایست کل سیستم از آب پر شده و کاملا هواگیری شود.

  • - در آزمایش نشت یابی لوله کشی توزیع آب، فشار سیستم به کمک تلمبه مخصوص مجهز به فشار سنج تا فشار حداقل ۱۰ بار و برای مدت زمان حداقل یک ساعت صورت پذیرد.

  • - در صورت وجود نشتی و رفع آن ، دوباره به ترتیب بالا مراحل باید طی و تکرار شود.

  • - پس از نصب شیرآلات و سرویس آلات می بایست سیستم مجددا آب اندازی و تست نشتی آب شده و از کلیه شیرها برداشت آب شود تا سیستم هواگیری شده و از عدم وجود نشتی در نصبیات اطمینان حاصل شده و با فشار آب کاری هم تست شود.